GUMA XIX-WIECZNA SZLACHETNA TECHNIKA FOTOGRAFICZNA W XXI WIEKU

Starannie opracowana książka (130 stron) o dawnej technice fotografii artystycznej, najciekawszej spośród tak zwanych technik szlachetnych.

Książka zawiera:

  • krótką historię powstania i rozwoju techniki gumowej,
  • charakterystykę techniki jako środka wypowiedzi twórczej,
  • dokładny, ilustrowany zdjęciami, opis sprzętu oraz procesu budowania unikatowych obrazów gumowych za pomocą tradycyjnych farb- na papierze akwarelowym i czerpanym a także na płótnie malarskim (obitym na blejtramie),

Książkę napisałem na podstawie własnych wieloletnich doświadczeń i pracy twórczej w technice gumowej.

Lucjan Sagan

Fragment książki:

Obraz gumowy powstaje w następujący sposób:

Pod wpływem światła działającego na warstwę, dwuchromian tworzy z gumą, jako koloidem, związek chemiczny, którego istotną cechą jest pozbawianie gumy i połączonej z nią farby rozpuszczalności w wodzie. Guma podlega procesowi tak zwanego garbowania.

Garbowanie następuje w różnym stopniu zależnie od naświetlenia warstwy. Światło przenika do warstwy światłoczułej po przejściu przez różnie kryte miejsca negatywu, które mogą być, między innymi, zupełnie przejrzyste, średnio przejrzyste lub zupełnie nie przejrzyste.

Naświetloną warstwę wywołuje się, a właściwie wypłukuje w zimnej wodzie.

W miejscach nie naświetlonych farba wraz z gumą i dwuchromianem rozpuszcza się całkowicie i odsłania powierzchnię papieru, czyli „światła” obrazu.

W miejscach średnio naświetlonych składniki warstwy rozpuszczają się tylko częściowo i tworzą „półtony” obrazu.

„Cienie” obrazu powstają w miejscach tak silnie naświetlonych, że warstwa, stając się nierozpuszczalną, pozostaje na powierzchni.


W początkowym okresie fotogramy gumowe były jednowarstwowe i jednobarwne, głównie czarne. Jako czarny pigment stosowano różne postacie węgla, najczęściej sadzę.


Doniosłe znaczenie miało spostrzeżenie, o możliwości budowania obrazu gumowego z większej liczby warstw. Okazało się, że obraz gumowy po wyschnięciu jest już cały nierozpuszczalny w wodzie i może przyjmować na siebie dalsze trwałe warstwy.

Obraz gumowy można zatem doskonalić przez nakładanie i kopiowanie na nim kolejnych warstw o kolorze takim samym lub innym, z taką samą lub inną kon­trastowością, z taką samą lub inną ilością farby. Osiąga się w ten sposób kolory wypadkowe, efekty laserunku, efekty tonorozdzielcze, pogłębia się nasycenie walorowe i barwne.

Tak powstaje guma wielowarstwowa. Koniecznym warunkiem pomyślnego jej tworzenia jest zapewnienie pokrywania się konturów negatywu z konturami kolejno kopiowanych warstw.

Indywidualne kształtowanie obrazu gumowego dokonuje się także na etapie wywoływania. Stosownie do swej wizji, autor może wydobywać niektóre elementy obrazu słabiej, inne mocniej, posługując się takimi narzędziami, jak prysznic, pędzle itp.

A zatem proces tworzenia fotogramu nie polega na tylko odtwórczym skopiowaniu negatywu, ale na wykorzystywaniu możliwości interpretacji wybranego motywu, według przyjętej koncepcji i przy zastosowaniu środków i narzędzi, którymi rozporządza technika gumowa.


Efekt końcowy jest zależny od wielu zmiennych czynników, częściowo nieprzewidywalnych. Twórca działa, kierując się wyczuciem, intuicją, godzi się na niepewność wyniku, bierze pod uwagę korzystne lub niekorzystne niespodzianki. Tworzenie gumy jest rodzajem przygody.


Z jednego negatywu mogą powstać bardzo różne obrazy gumowe. Negatyw w procesie gumowym jest czymś w rodzaju szkicu i jako taki nie przesądza o ostatecznym kształcie fotogramu.

W praktyce nie jest możliwe wykonanie dwu identycznych fotogramów. Każdy fotogram gumowy jest unikatem. Guma jest przeznaczona do tworzenia unikatów.

Indywidualna i kapryśna technika gumowa łączy fotografię z malarstwem, grafiką i rękodziełem.






Copyright (C) 2010 Lucjan Sagan
Website by Piotr Hońdo